Niezależne Zrzeszenie Studentów

40 lat nzs

nasza historia

Niezależne Zrzeszenie Studentów ma historię niezwykle bogatą i pełną wszelakich zawirowań. Początek tej historii zaczyna się w Krakowie w roku 1977, gdzie zginął student Stanisław Pyjas. W wyniku tych wydarzeń doszło do zawiązania się Studenckiego Komitetu Solidarności. Jesienią tego samego roku takie SKS-y powstawały w innych miastach w tym między innymi we Wrocławiu. SKS-y organizowały ośrodki samokształcenia, rozpowszechniały książki drugoobiegowe, emigracyjne i zakazane. Jednak organizacjom oddolnym i opozycyjnym ciężko było konkurować ze Związkiem Studentów Polskich, który był oficjalną organizacją studencką.

Na fali protestów w 1980 roku w Gdańsku studenci, którzy byli zaangażowani w protest Stoczni Gdańskiej zaapelowali o powołanie niezależnej od władz organizacji studenckiej. Tak też powstał Tymczasowy Komitet Założycielski Niezależnego Zrzeszenia Studentów Polskich. W kolejnych dniach podobne organizacje zakładano na innych uczelniach w Polsce. W tym roku 18-19 października odbył się na Politechnice Warszawskiej Zjazd Delegatów Komitetów Założycielskich Niezależnych Organizacji Studenckich gdzie reprezentanci z 59 uczelni powołali Niezależne Zrzeszenie Studentów. Już 20 października 1980 roku złożono wniosek do sądu o rejestrację Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Jednak PZPR nie wydało zgody na zarejestrowanie niezależnej organizacji co poskutkowało strajkami na uczelniach wyższych. Ostatecznie 17 lutego 1981 roku Niezależne Zrzeszenie Studentów zostało zarejestrowane.

Między 3 a 6 kwietnia 1981 roku w Krakowie odbył I Krajowy Zjazd Delegatów NZS, na którym wybrano przewodniczącego Jarosława Guzego. NZS rozpoczął wtedy pełną działalność od edukacyjnej przez kulturową po nawet opozycyjną. To wtedy we Wrocławiu zaczęto wypuszczać gazetki tworzone przez  NZS-y z Uniwersytetu Wrocławskiego, Politechniki Wrocławskiej, Akademii Rolniczej czy Akademii Wychowania Fizycznego. 25 maja 1981 roku zorganizowano marsze w większych ośrodkach akademickich w we Wrocławiu marsze w obronie więzionych za przekonania.

Wraz z wprowadzenie stanu wojennego NZS został rozwiązany i zszedł do podziemia. Część jego działaczy była stawiana przed sądem. Jednak część działaczy ciągle działa w podziemiu i nadal przekazywała sztandar NZS. NZS UWr wraz z innymi wrocławskimi NZS-ami dzielnie działały wydając między innymi podziemną gazetkę.

W 1986 roku Niezależne Zrzeszenie Studentów rozpoczęło jawną działalność. W 1988 roku doszło do strajku studentów na Uniwersytecie Wrocławskim. 5 maja 1988 roku działacze NZS zorganizowali wiec pod Szermierzem domagając się legalizacji Niezależnego Zrzeszenia Studentów oraz protestując przeciwko pacyfikacji przez ZOMO strajku w Nowej Hucie, która miała miejsce w nocy z 4 na 5 maja 1988. Natomiast 6 maja doszło do jednodniowego strajku okupacyjnego. Około 1000 studentów zajęło budynek filologii polskiej. Domagali się rejestracji NZS, autonomii szkół wyższych, reformy szkolenia wojskowego studentów, a także potępili brutalną pacyfikację protestu w Nowej Hucie oraz wyrazili solidarność z protestującymi robotnikami.

W kwietniu 1989 roku NZS zorganizował happening „Pożegnanie Bolesława Bieruta” podczas którego domagano się zmiany patrona Uniwersytetu Wrocławskiego. Miesiąc później doszło do strajku NZS po odmowie jego rejestracji. Ostatecznie udało się zarejestrować NZS i stał się legalnie działającą organizacją studencką. Od tamtej pory NZS zmienił charakter swojej działalności ograniczając inicjatywy polityczne. Wiele NZS w tym okresie zawieszało w latach 90 swoją działalność to spotkało również NZS UWr. Jednak szczęśliwe w 1996 roku odrodził się i nieprzerwanie trwa do dziś.

 

Paulina Wołoszyn